Poisonous insects including lepidopterous caterpillars that may harmful to humans แมลงที่มีพิษ รวมทั้งหนอนผีเสื้อกลางคืนบางชนิด ที่อาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์

February 17th, 2012

lpclethrogyna-turbatal2-copy.jpglporgyia-postica-ylar-copy.jpglporvasca-subnotatal1-copy.jpgolene-mendosal3-copy.jpg
        
Although many Insects help us in many ways, such as pollinating and the control of pests, some of them can be harmful insects, such as  ants, bees, wasps of  the Order Hymenoptera; mosquitoes, horse flies, black flies or buffalo gnats of the Order Diptera. Blister beetles, ground beetles and rove beetles of the Order Coleoptera  and some poisonous moth caterpillars of the Order Lepidoptera
 
         
ถึงแม้ว่าแมลงจำนวนมากจะมีประโยชน์ต่อมนุษยในหลายๆ ทาง เช่นการช่วยผสมเกสรต้นไม้ ช่วยกำจัดศัตรูพืช แต่แมลงหลายกลุ่มหลายชนิดมีพิษและอาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์ได้ เช่นกลุ่มมด ผึ้ง ต่อ แตน กลุ่มแมลงวัน ยุง กลุ่มด้วงปีกแข็ง เช่นด้วงน้ำมัน ด้วงดิน ด้วงก้นกระดก กลุ่มผีเสื้อโดยเฉพาะหนอนของผีเสื้อกลางคืนบางชนิด และสัตว์ที่มีขาเป็นข้อปล้องอื่นๆ รวมทั้งแมงมุม แมงป่อง และเห็บ ไร
Lepidoptera
        Some moths of Limacodidae, Lymantriidae and Lasiocampidae the larvae have toxic hairs or spines which can provide an irritation of the skin. หนอนบุ้งที่มีขนพิษมักเป็นหนอนของผีเสื้อกลางคืนบางกลุ่มโดยเฉพาะบุ้งเขียวหวาน และหนอนร่าน ในวงศ์ Limacodidae บุ้งหูแดง บุ้งปกขาว บุ้งปกเหลือง และบุ้งปกเหลืองขีดแดง เป็นต้น ซึ่งอยู่ในวงศ์ Lymantriidae และหนอนบุ้งที่มีขนาดใหญ่ เช่น บุ้งชมพู่ ในวงศ์ Lasiocampidae โดยหนอนบุ้งดังกล่าวจะมีขนพิษอยู่บริเวณลำตัว ผีเสื้อหนอนบุ้งหลายชนิดมีพิษทุกระยะของการเจริญเติบโต โดยปลอกหุ้มดักแด้ก็จะมีขนพิษติดอยู่ รวมทั้งขนที่ปีก หากขนพิษสัมผัสผิวหนังจะทำให้เกิดอาการผื่นแดงขึ้นได้

Poisonous insects that harmful to humans แมลงที่มีพิษที่อาจจะเป็นอันตรายต่อมนุษย์ ต้องระวัง

September 4th, 2010

paederusn.jpgsolenopsis-gem450n.jpgolene-mendosal1-450.jpg
        Insects harm us in many ways. Insects, such as flies and mosquitoes, spread diseases like malaria. Ants, bees and wasps (also hornets) can bite, some can sting us and sometimes the tiger wasps kill us. But insects help us in many ways too, such as pollinating and the control of pests. The most harmful insects belong to the Order Hymenoptera (ants, bees, wasps), Diptera (mosquitoes, horse flies, black flies or buffalo gnats), Coleoptera (blister beetles, graound beetles, rove beetles) and Lepidoptera (some poisonous caterpillars). Other insects although considered as non-poisonous, such as assasin bugs and the giant water bugs, stag beetles, longhorned beetles, but it can inflict a very painful bite if they are disturbed by handling.  
        
แมลงอาจจะเป็นอันตรายต่อมนุษย์ได้ในหลายๆ ทาง เช่นแมลงวัน และยุง บางชนิดกัดคนได้ ยุงจัดเป็นแมลงที่มีอันตรายร้ายแรงที่สุดโลก (มีผู้ประเมินไว้) โดยนอกจากการกัดที่สร้างความเจ็บปวดและรำคาญแล้วยังนำโรคภัยไข้เจ็บมาสู่คนหลายโรคที่สำคัญ ได้แก่มาเลเรียที่มียุงลายเป็นพาหะ มดคันไฟ มดตะนอย ผึ้ง ต่อ และแตน บางชนิดมีปากกัดได้และต่อยคนได้ ต่อหัวเสือ รังใหญ่ๆที่แตกฮือมาต่อยคนถึงได้ตายมีข่าวเป็นตัวอย่างให้เห็น แต่แมลงหลายชนิดเหล่านี้ก็เป็นแมลงที่มีประโยชน์ที่ช่วยในการผสมเกสรของพืชที่ปลูกรวมทั้งต้นไม้ป่า บางชนิดก็ช่วยในการกำจัดศัตรูพืช มดคันไฟชนิดใหม่ (RIFA) ที่กำลังแพร่ระบาดไปทั่วโลก แต่โชคดีที่ยังไม่มีรายงานในประเทศไทยกัดและต่อยคน สร้างความเจ็บปวดให้เป็นอย่างมากและยังปล่อยสารพิษลงไปที่แผลทำให้แผลเน่าพุพองรักษายากอีกด้วย เมื่อประมวลภาพของแมลงที่มีอันตรายต่อคนแล้วพบว่าเป็นแมลงในกลุ่มหลักๆ ในพวกยุง แมลงวัน ผึ้ง ต่อแตน มด ด้วงปีกแข็งบางชนิด และผีเสื้อกลางคืนบางชนิด นอกจากนี้ยังมีแมลงอีกจำนวนมากที่ปกติไม่ใช่แมลงที่มีพิษมีภัยกับมนุษย์แต่ถ้าหากเราจับมันไม่ดี ทำให้มันตกใจ ก็อาจจะแสดงพฤติกรรมการป้องกันตัวตอบสนองทันที ซึ่งแมลงบางชนิดก็จะกลายเป็นแมลงที่มีอันตรายได้ทันที เช่นแมลงดานา มวนเพชฌฆาต สามารถใช้ปากที่เป็นท่อแหลมยาวแทงเข้าที่ผิวหนังแล้วปล่อยสารที่ทำให้เจ็บปวดได้ ตั๊กแตนป่า (jungle nymph) มีหนามที่ขาหลังแหลมคม หากไปจับตัวมันเข้ามันจะสะบัดขาอย่างแรงเพื่อป้องกันตัวอาจจะทำให้ได้เลือดเหมือนกัน เช่นเดียวกันกับด้วงเขี้ยวกาง ด้วงหนวดยาวที่มีปากแหลมคมหากไปจับมันแบบไม่ระวังตัวก็มีสิทธิ์ถูกกัดแบบฝังเขี้ยวยิ่งแกะยิ่งกัดลึกไม่ยอมปล่อยง่ายๆ หรือด้วงกว่างที่มีขาที่ส่วนปลายเป็นตะขอที่แข็ง หากใครให้เกาะบนแขนก็จะเจ็บอาจจะได้แผลเหมือนกัน จำเป็นต้องค่อยๆ แก้ไขโดยการสะกิดที่ก้นให้มันเกิดจักจี้ หรือเอาน้ำเทใส่ แมลงกลุ่มที่มีพิษที่สำคัญและการแก้ไขมีดังนี้ คือ 
       อันดับของผึ้งต่อแตนมด Order Hymenoptera
แมลงในกลุ่มนี้สามารถกัดได้ต่อยได้ด้วยเหล็กไน และบางชนิดต่อยไม่ได้ ผึ้งตัวเมีย ซึ่งเป็นทั้งผึ้งงานและเป็นยามเฝ้ารังต่อยคนได้ด้วยอวัยวะที่ใช้ในการวางไข่ หลังจากต่อยแล้วอวัยวะภายในจะถูกดึงออกจากช่องท้องติดไปกับเหล็กในที่ติดอยู่ที่ผิวหนังทำให้ผึ้งตายแบบสละชีพเพื่อป้องกันรัง แต่ตัวต่อและแตนมีเหล็กในที่ต่อยคนได้โดยสามารถดึงเหล็กในออกมาและต่อยซ้ำได้อีก จึงไม่ตายเมื่อทำร้ายเหยื่อและคน ผู้เขียนเคยช่วยจับต่อแมงมุมซึ่งตกลอยในน้ำโดยเอามือจับที่อกแต่ที่ไหนได้ต่อบิดงอท้องตัวเองเอาปลายท้องซึ่งมีเหล็กในต่อยเข้าให้ที่นิ้วมือเจ็บปวดมาก ทั้งเจ็บมือและเจ็บใจเหมือนชาวนาช่วยงูเห่าไม่มีผิด ส่วนมดหลายชนิดที่ไม่มีเหล็กในจึงกัดเป็นอย่างเดียว เช่น มดแดง หรือมดส้ม จึงมีพิษน้อยแม้จะถูกมดแดงกัดหลายตัว ไม่เหมือนถูกมดมดคันไฟ และมดตะนอยซึ่งมีเหล็กในทั้งกัดได้ต่อยได้ อาการจากพิษทำให้เกิดอาการปวด บวม แดง ร้อน และพิษลามไปตามกระแสโลหิต ทำให้เกิดอาการทั่วร่างกาย เช่น มีอาการคัน ลมพิษ หลอดเลือดบวม หายใจขัด เป็นลม ความดันโลหิตต่ำ ปวดท้อง อาจเกิดอาการรุนแรงถึงขั้นช็อคได้  การรักษาอาการพิษจาก ผึ้ง ต่อ แตน มด เมื่อได้รับพิษให้ประคบด้วยน้ำแข็ง หรือให้ยาระงับอาการปวด ให้กินยาแก้แพ้ (antihistamine) และ corticosteroid รวมทั้งทายาแก้พิษ เช่น antihistamine เพื่อลดอาการอักเสบ อาจให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนด้วยก็ได้ ในบางรายที่มีอาการรุนแรงให้รีบนำส่งโรงพยาบาล ความรุนแรงของพิษนั้น จะผันแปรตามจำนวนแผลที่ถูกต่อย ปริมาณพิษที่ได้รับต่อน้ำหนักตัว อายุ และประวัติการแพ้
        อันดับของด้วง แมลงปีกแข็ง Order Coleoptera
ด้วงเป็นแมลงกลุ่มใหญ่ที่มีมากเกือบ 40% ของแมลงที่มีในโลกนี้  ด้วงน้ำมัน ด้วงไฟเดือนห้า มีหลายชนิด มีสารพิษประเภท cantharidin ซึ่งมีฤทธิ์กระตุ้นประสาท เมื่อสัมผัสโดนจะทำให้เกิดผื่นคันพุพองภายใน 2-3 ชั่วโมง แต่ถ้ารับประทานสารพิษนี้เข้าไปจะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสียและอาจถึงตายได้ พิษส่วนใหญ่เกิดจากการรู้เท่าไม่ถึงการณ์โดยการจับด้วงน้ำมันมาทำเป็นอาหารเหมือนแมลงกินได้อื่นๆ จนนานทีจะมีข่าวให้เห็น ด้วงอีกสองซึ่งเป็นแมลงตัวห้ำที่มีการสร้างสารพิษเพื่อใช้ในการสลบเหยื่อก่อนเข้าจับกินเหยื่อคือ ด้วงก้นกระดก ด้วงก้นงอน โดยเฉพาะ ด้วงก้นกระดกสีแดงดำ (Paederus fuscipes) ซึ่งมีสารพิษประเภท Paederin ซึ่งเมื่อสารพิษชนิดนี้ถูกผิวหนังจะทำให้เกิดอาการระคายเคือง แสบคันเป็นตุ่มน้ำใส และเป็นแผลเป็นเมื่อแผลหายแล้ว บางครั้งตัวด้วงอาจบินเข้าไปในลูกตาทำให้เกิดอาการระคายเคืองของเยื่อบุตาขาวได้ และ ด้วงดิน หรือแมลงตด โดยจะปล่อยสารประเภทอ๊อกไซด์ของไนโตรเจนออกมา เมื่อถูกผิวหนังทำให้ไหม้พอง คล้ายกับถูกกรดไนตริก การรักษาอาการพิษจากด้วง ทำได้โดยการล้างแผลให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำ ปิดแผลไว้จนกว่าตุ่มแผลจะแห้ง ใช้ยาปฏิชีวนะหรือครีมทา กรณีที่ตุ่มแผลแตกให้ยาปฏิชีวนะ รับประทานและปิดแผลไว้ กรณีได้รับสาร cantharidinเกินขนาดจะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ให้รักษาตามอาการโดยอาจจะให้ยาแก้อาเจียน หรือยาแก้ปวดตามอาการ ให้กินยาแก้แพ้ (antihistamine) ยาระงับปวด ในรายที่แพ้มากจนถึงขั้นช็อคให้รีบนำส่งโรงพยาบาล
         อันดับของผีเสื้อ Order Lepidoptera (หนอนบุ้ง หนอนร่าน)
หนอนบุ้งที่มีขนพิษมักเป็นหนอนของผีเสื้อกลางคืนบางชนิดโดยในเฉพาะวงศ์ Lymantriidae (บุ้งหูแดง บุ้งปกขาว บุ้งปกเหลือง), Limacodidae (บุ้งเขียวหวาน หนอนร่าน), Lasiocampidae (บุ้งชมพู่) โดยหนอนบุ้งดังกล่าวจะมีขนพิษอยู่บริเวณลำตัว ผีเสื้อหนอนบุ้งหลายชนิดมีพิษทุกระยะของการเจริญเติบโต โดยปลอกหุ้มดักแด้ก็มีขนพิษ และขนที่ปีกก็มีพิษ เมื่อผีเสื้อวางไข่ก็จะเอาขนพิษที่ปีกไปปกคลุมไข่ไว้ด้วย เมื่อสัมผัสถูกขนพิษของหนอนบุ้ง จะทำให้เกิดอาการแสบร้อนทันทีเนื่องจากในขนพิษ มีสารพิษที่ทำให้เกิดผื่นแพ้ขึ้นที่ผิวหนัง จากนั้นจะบวม ชา เป็นผื่นลมพิษ พิษจะกระจายไปบริเวณข้างเคียง ทำให้เกิดการอักเสบ บวม เช่น ที่ต่อมน้ำเหลือง อาจมีอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ชา เป็นอัมพาต และช็อคได้ อาการจะเป็นมากในผู้ที่มีประวัติแพ้ย่างไรก็ตามหนอนของผีเสื้อกลางวันแทบทุกชนิดแม้ลำตัวจะมีขนเป็นหนามแข็งน่ากลัวแต่กลับไม่ใช่ขนพิษถ้าเรารู้จักชนิดของหนอนดีแล้วก็สามารถเอามือเปล่าจับหนอนได้โดยไม่มีอัตรายใดๆ การรักษาอาการพิษจากหนอนผีเสื้อ ทำได้โดยการล้างแผลให้สะอาด กรณีที่ขนจะหักติดที่ผิวนั้นน้อยมาก แต่ถ้ามีมีคนแนะนำพิษดึงเอาขนพิษออกด้วยเทปกาว ใช้น้ำแข็งประคบบริเวณที่ถูกพิษ ทาด้วยครีม corticosteroids ถ้าไม่มีก็ใช้ยาหม่อง น้ำมันมวยก็มีคนเคยใช้ได้ ซึ่งพอช่วยลดอาการคันลงได้สำหรับคนที่เดินทางไปสำรวจแมลงในป่าควรมียาถอนพิษติดตัวไว้เสมอ

Hosting

Hosting